• श्रीवैष्णव परिषद् नेपाल, केन्द्रीय कार्यालय, खरिबोट, कुमारीमार्ग, बत्तीसपुतली–९, काठमाडौं

shree parakal aalvara (Thirumangai Alvar)

म 'कलिकन्' (कलियुगका दोषहरूलाई नाश गर्ने) नामले चिनिने तिरुमंगै आल्वारको ध्यान गर्दछु; उहाँ कविहरूमध्ये एक तेजस्वी सूर्य समान हुनुहुन्छ र उहाँका ओजस्वी वाणीहरूद्वारा मनको अज्ञानता पूर्ण रूपमा निवारण भएको थियो।

श्री परकाल आल्वार (नारायणका परम भक्त आल्वार सन्तहरूमध्येका एक, जसलाई तिरुमंगइ आल्वार पनि भनिन्छ) को संक्षिप्त इतिहास नेपालीमा यस प्रकार छ:

१. प्रारम्भिक जीवन र वास्तविक नाम

श्री परकाल आल्वारको जन्म दक्षिण भारतको तमिलनाडु (वर्तमान मयिलादुथुरै जिल्लाको थिरुकुरैयालुर गाउँ) मा कल्लार (थेवर) वंशमा भएको थियो। उनको वास्तविक नाम कलियन (वा कलिकन्ति) थियो। उनका पिता चोल साम्राज्यका एक सैन्य कमान्डर (सेनापति) थिए। कलियन आफैं पनि धनुर्विद्या र युद्धकलामा निपुण भएकाले पछि चोल राजा भूपतिको सेनामा भर्ना हुन योग्य, उत्कृष्ट लडाकु क्षमता भएका एक सेनामा कमान्डर बने। यसैबीच, तिरुवालीमा त्यहाँ विराजमान भगवानको आराधना गर्न स्वर्गका अप्सराहरू आएका थिए, तर तीमध्ये एकजना पछि छुटिन् र त्यहीँ बस्नुपर्ने भयो। सन्तानविहीन एक स्थानीय वैद्य र उनकी पत्नीले ती सुन्दर युवतीलाई फेला पारे र उनलाई आफ्नी छोरीका रूपमा अपनाउने निर्णय गरे। उनीहरूले उनको नाम 'कुमुदवल्ली' राखे।

२. 'परकाल' र 'तिरुमंगइ' नाम कसरी रहन गयो?

उनको वीरता र सैन्य कौशलबाट प्रसन्न भएर चोल राजाले उनलाई 'परकाल' (समयभन्दा पर वा शत्रुहरूका लागि काल समान) को उपाधि दिएका थिए। साथै, उनलाई शासन गर्नका लागि 'आलि नाडु' नामक एउटा सानो क्षेत्र पुरस्कार स्वरूप दिइयो, जसको राजधानी थिरुकुरैयालुर (थिरुकुरैयालुर नजिकैको क्षेत्र) थियो। त्यस क्षेत्रको शासक (राजा) बनेपछि उनलाई 'थिरुकुरैयालुर मन्नन' वा तिरुमंगइ मन्नन (थिरुकुरैयालुरका राजा) भन्न थालियो। पछि सन्त बनेपछि पनि उनी यही नामले प्रसिद्ध भए।

३. जीवनमा परिवर्तन (भक्ति मार्गमा प्रवेश)

सुरुवातमा विलासी र राजा जस्तो जीवन बिताइरहेका कलियनको जीवनमा कुमुदवल्ली नामकी एक परम वैष्णव युवतीसँग भेट भएपछि ठूलो परिवर्तन आयो। कलियन उनीसँग विवाह गर्न चाहन्थे, तर कुमुदवल्लीले विवाहका लागि दुईवटा कडा सर्तहरू राखिन्:
१. उनले पञ्चसंस्कार (वैष्णव दीक्षा) लिनुपर्नेछ।
२. उनले प्रत्येक दिन १,००८ वैष्णव (भगवानका भक्तहरू) लाई भोजन गराउनुपर्नेछ।

कुमुदवल्लीको प्रेम र सर्त पूरा गर्नका लागि उनले दिनहुँ हजारौं भक्तहरूलाई भोजन गराउन थाले। यस परोपकारी कार्यका कारण उनको सम्पूर्ण राजकीय कोष (सम्पत्ति) रित्तियो। भक्तहरूलाई भोजन गराउने कार्य नरोकियोस् भन्नका लागि उनले धनी मानिसहरूलाई जंगलमा लुटेर धन जम्मा गर्न समेत सुरु गरे।

४. भगवान नारायणको साक्षात् दर्शन र मन्त्रोपदेश

एक पटक भगवान श्रीमन नारायण र महालक्ष्मी स्वयं नवविवाहित दम्पतीको रूपमा मूल्यवान गहनाहरू लगाएर त्यही जंगलको बाटो जाँदै हुनुहुन्थ्यो। परकाल (कलियन) ले उनीहरूलाई लुटे र सबै गहना एउटा कपडामा बाँधे। तर, जब उनले त्यो पोटिलो उठाउन खोजे, उनले त्यसलाई भुइँबाट अलिकति पनि हल्लाउन सकेनन्।

आफूभन्दा अगाडि उभिएका नवदम्पती कोही साधारण मनुष्य नभएर जादुगर हुन् भन्ने ठानेर उनले तलवार देखाउँदै त्यो मन्त्र सिकाउन माग गरे जसले गर्दा त्यो पोटिलो उठाउन सकियोस्। तब भगवान नारायणले मुस्कुराउँदै उनको कानमा परम पवित्र "अष्टाक्षरी मन्त्र" (ॐ नमो नारायणाय) को उपदेश दिनुभयो। मन्त्र सुन्ने बित्तिकै उनको अज्ञानता नष्ट भयो र उनले भगवानको साक्षात् दिव्य रूपको दर्शन पाए। भगवानको स्पर्श र दर्शनले उनी आल्वार सन्तमा परिणत भए।

५. नेपालको मुक्तिनाथसँगको सम्बन्ध

दक्षिण भारतका विभिन्न दिव्य देशम (पवित्र मन्दिरहरू) को यात्रा गर्ने क्रममा श्री परकाल आल्वार (तिरुमंगइ आल्वार) नेपालको प्रसिद्ध तीर्थस्थल मुक्तिनाथ सम्म आइपुगेका थिए। प्राचीन इतिहास र मान्यता अनुसार, उनी करिब हजारौं वर्ष पहिले मुक्तिनाथको कठिन यात्रा गरेर त्यहाँ पुगेका थिए र मुक्तिनाथ भगवानको महिमा गाउँदै दिव्य प्रबन्धममा सुन्दर पाशुरहरू (भक्तिपूर्ण गीत/कविता) रचना गरेका थिए।

६. साहित्यिक योगदान र महाप्रयाण

तिरुमंगइ आल्वार १२ आल्वार सन्तहरूमध्ये सबैभन्दा धेरै रचना गर्ने र अन्तिम आल्वार मानिन्छन्। उनले ६ वटा प्रमुख ग्रन्थहरू रचना गरे, जसलाई तमिल वेदका ६ अङ्ग मानिन्छ:

  • पेरिय थिरुमोली (Periya Thirumozhi)

  • थिरुकुरुन्थान्डगम (Thirukkurunthandagam)

  • थिरुनेदुन्थान्डगम (Thirunedunthandagam)

  • थिरुभेळुकुरिरुक्कै (Thiruvezhukkutrirukkai)

  • सिरिय थिरुमडल (Siriya Thirumadal)

  • पेरिय थिरुमडल (Periya Thirumadal) [1]

आफ्नो जीवनको अन्तिम समयमा उनी दक्षिण भारतको थिरुकुरुन्गुडी (Thirukurungudi) मा बस्न थाले र त्यहीँ उनले परमपद (मोक्ष) प्राप्त गरे। दक्षिण भारतको प्रसिद्ध वैष्णव मठ "परकाल मठ" को नाम पनि यिनै श्री परकाल आल्वारको नामबाट राखिएको हो।

वृश्चिके: कृतथिका: जा: थाम चतुष्कवि शिक्षा: मणिम |
शतप्रबंध कृतम् स:रङ्ग मु:र्थिम कलिहम ए:श्रये: ||

परिचय

जन्मस्थान थिरुकुरैयालुर गाउँ
जन्म महिना कात्तिक
जन्म तिथि कार्तिक पूर्णिमा
जन्म नक्षत्र Krittika

अन्य आलवारहरू

Go Back Top